شرف الدين فضل الله حسينى قزوينى
332
المعجم في آثار ملوك العجم ( فارسى )
( * 131 ) - النّاس على دين ملوكهم : مردم بر آيين شاهان خويش رفتار مىكنند . ( * 132 ) - مثوبات : جمع مثوبه . پاداش نيك ، جزاى كار خوب . ( * 133 ) - فتى لا يحبّ الزّاد . . . : جوانمرد توشهاى را بجز پرهيزگارى دوست ندارد . ( * 134 ) - ملهوف : ستمديده ، مظلوم ( * 135 ) - طيارات : نوعى ماليات فوق العاده يا محتملا عوارض راهدارى كه در دروازهء شهر وصول مىشد . همچنين عوايد حاصل از املاك بىوارث كه بهدست پادشاه يا ديوان مىافتاد . ( * 136 ) - هنيئا لاهل ولايته . . . : گوارا باد بر اهل ولايت و عامه مردم ، از فرومايه و بزرگوار و نيازمند و بىنياز ، آنگاه كه قيام كند در ميان آنان ، كسى كه كجىها و ناراستىهاى آنان را درست و راست كند و گوسفندان آنان را از گرگان درنده محافظت كند و پليد را از پاك جدا كند و همچون ابرهاى بارانآور به آنان جود و بخشش كند و جايگاه نيكى و بدى را شناسد و هرچيز را در جاى خود قرار دهد و هيچ عجب نيست كه اگر چنين باشد ( چنين كنند ) براستى كه كمان را به دست سازنده و تراشندهاش دادهاند و رودها را به مسير اصلى خود برگرداندهاند . ( * 137 ) - عتيد : آماده ، مهيا ، حاضر . ( * 138 ) - يهدى قواعده . . . : اصول و قواعد را پيش از بخششهايش مىفرستد . مانند خورشيد كه نور را پيش از طلوع مىفرستد . ( * 139 ) - العلماء امناء اللّه . . . : دانشمندان امينان خداوند هستند بر مردمش . ( * 140 ) - علماء امّتى كانبياء . . . : دانشمندان امت من همچون پيامبران بنى اسرائيل هستند . ( * 141 ) - وَ آتاكُمْ مِنْ كُلِّ . . . : و از انواع نعمتهايى كه از او درخواست كرديد به شما عطا فرمود . آيه 34 سوره 14 ( ابراهيم ) . ( * 142 ) - مستأكله : مونث مستاكل . كسانى كه اموال ضعفا را غصب كنند ، ظالمان ، ستمگران . ( * 143 ) - انار اللّه براهينهم : جمله دعايى است . خداوند حجتهاى آنان را روشن كناد .